Od 1 stycznia 2026 r. osoby zatrudnione będą mogły doliczyć do stażu pracy okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.
Nowe przepisy będą miały zastosowanie:
- od 1 stycznia 2026 r. – wobec pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych,
- od 1 maja 2026 r. – wobec pozostałych pracodawców.
Na dostarczenie dokumentów przewidziano 24 miesiące od rozpoczęcia wejścia w życie nowych zasad. Po tym terminie nieudokumentowane okresy nie będą wliczane.
Wpływ zmiany przepisów na pracodawców
Zmiany oznaczają dla pracodawców przede wszystkim konieczność:
- opracowania procedur przyjmowania i weryfikacji dokumentów,
- aktualizacji danych kadrowych i naliczania uprawnień,
- rozstrzygania wątpliwości dotyczących autentyczności dokumentów (spory będą rozstrzygane przez sąd pracy)
Od 1 stycznia 2026 r. zacznie obowiązywać nowelizacja Kodeksu pracy w nowym ujęciu, która wprowadza największe od lat zmiany w sposobie ustalania stażu pracy – podstawa prawna: Ustawa z 26.09.2025 r. (Dz.U. 2025, poz. 1423). Nowe przepisy znacząco rozszerzają katalog okresów uwzględnianych przy nabywaniu uprawnień pracowniczych i świadczeń związanych z zatrudnieniem. Dotychczas staż pracy był utożsamiany głównie z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę. Kompleksowa reforma zmienia tę perspektywę.
Znaczenie reformy dla rynku pracy
Staż pracy to nie tylko formalny zapis w aktach osobowych. Od jego długości zależą kluczowe uprawnienia pracownicze, takie jak:
– wymiar urlopu wypoczynkowego,
– prawo do dodatku stażowego,
– nagrody jubileuszowe,
– długość okresu wypowiedzenia,
– wysokość odprawy przy rozwiązaniu umowy o pracę.
Rozszerzenie katalogu okresów wliczanych do stażu pracy oznacza, że wiele osób zyska dodatkowy okres zatrudnienia, który do tej pory nie był brany pod uwagę.
Co będzie wliczane do stażu pracy?
Nowelizacja obejmuje szeroki zakres aktywności zawodowej, który obejmuje:
- umowy cywilnoprawne – zlecenia, agencyjne, a także umowy uaktywniające dla niań
- prowadzenie działalności gospodarczej – zarówno okresy opłacania składek, jak i czas korzystania z „ulgi na start”
- praca za granicą – zatrudnienie u pracodawcy zagranicznego oraz inne formy pracy zarobkowej
- rolnictwo – prowadzenie indywidualnego gospodarstwa rolnego oraz członkostwo w spółdzielniach rolniczych.
Do stażu nie będą wliczane m.in.: umowy o dzieło, działalność nierejestrowana, wolontariat, praktyki studenckie oraz okresy nieudokumentowane.
Jak potwierdzić okresy aktywności zawodowej?
Podstawowym dokumentem będzie zaświadczenie z ZUS, które od 2026 r. będzie można uzyskać poprzez platformę PUE ZUS (eZUS) – poprzez wysłanie wniosku USP.
Jeżeli ZUS nie posiada danych, pracownik będzie musiał przedstawić inne dokumenty, np.:
- umowy zlecenia lub agencyjne,
- potwierdzenia opłacania składek,
- świadectwa pracy z zagranicy (przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego).
Brak dokumentów oznacza brak możliwości zaliczenia okresu do stażu pracy.
Ważne!
ZUS nie będzie wystawiał zaświadczeń za okresy, kiedy wykonywałeś np. umowę zlecenia i jednocześnie miałeś status ucznia lub studenta, ponieważ nie byłeś objęty ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowym.
Ważne!
Jeżeli chcesz wystąpić o zaświadczenie o okresach ubezpieczenia sprzed 1 stycznia 1999 r. nadal korzystaj z wniosku US-7. Takie okresy nie są zapisane na Twoim koncie ubezpieczonego, dlatego nie możesz ich wskazać na wniosku USP.
Jeżeli okres ubezpieczenia, za który chcesz uzyskać zaświadczenie, rozpoczął się przed 1 stycznia 1999 r. i trwał po tej dacie, to musisz złożyć dwa odrębne wnioski:
- US-7 za okres ubezpieczenia sprzed 1 stycznia 1999 r.
- USP za okres ubezpieczenia od 1 stycznia 1999 r.
Źródła: https://www.zus.pl/-/%E2%80%9Esta%C5%BCowe-nowe-regulacje-i-za%C5%9Bwiadczenia-od-2026-r.-1
