Zbliża się termin, w którym podatnicy VAT prowadzący tzw. działalność mieszaną, powinni wywiązać się z obowiązku dokonania rocznej korekty odliczonego podatku VAT. Korekta ta nie pozostaje obojętna w podatku dochodowym – ma bowiem wpływ na przychody lub koszty podatkowe.
Na bieżąco i weryfikacja
Uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług podatnicy VAT mają zasadniczo wyłącznie w sytuacji, gdy towary i usługi te dotyczą czynności opodatkowanych VAT. Jeżeli jednak dotyczą sprzedaży zwolnionej z VAT, podatnikom odliczenie takie nie przysługuje. Wiele firm funkcjonuje w ten sposób, że wykonują zarówno czynności opodatkowane, jak i zwolnione z VAT. Wówczas w większości przypadków mamy do czynienia z sytuacją, gdy niemożliwe jest dokładne przypisanie kwot podatku naliczonego do czynności opodatkowanych lub zwolnionych z VAT. Dla podatników będących w tej sytuacji ustawodawca przewidział odliczanie tego podatku w oparciu o tzw. wskaźnik proporcji odpowiadający udziałowi rocznego obrotu uprawniającego do odliczenia VAT w całkowitym obrocie podatnika.
Podatek naliczony VAT według wskaźnika proporcji jest rozliczany najpierw w trakcie roku, a potem weryfikowany po jego zakończeniu. W trakcie danego roku podatkowego następuje rozliczenie wstępne według wskaźnika obliczanego na podstawie obrotów osiągniętych w poprzednim roku podatkowym (tj. w 2023 r. na podstawie obrotów z 2022 r.). Z kolei po zakończeniu roku podatnik dokonuje korekty VAT według rzeczywistego wskaźnika proporcji ustalonego na podstawie faktycznej struktury sprzedaży w danym roku (tj. 2023 r.).
Zasady przeprowadzania korekty
Na moment, jak również sposób dokonania korekty ma wpływ rodzaj zakupów przedsiębiorcy. Gdy korekta dotyczy zakupionych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych o wartości początkowej nieprzekraczającej 15.000 zł, to przedsiębiorca może dokonać korekty jednorazowo. W ten sam sposób należy przeprowadzić korektę w odniesieniu do pozostałych towarów i usług oraz opłaty rocznej z tytułu oddania gruntu w wieczyste użytkowanie.
Natomiast gdy przedmiotem nabycia były nieruchomości oraz prawo wieczystego użytkowania gruntu o wartości początkowej większej niż 15.000 zł, to okresem, w jakim dochodzi do przeprowadzania korekty VAT jest 10 lat. Wtedy w każdym roku dokonuje się jej w wysokości 1/10 odliczonego podatku, poczynając od roku, w którym nieruchomość została oddana do użytkowania. Z kolei w przypadku środków trwałych niebędących nieruchomościami oraz wartościami niematerialnymi i prawnymi podlegającymi amortyzacji, o wartości początkowej większej niż 15.000 zł, przedsiębiorca dokonuje korekty VAT w ciągu 5 lat. W efekcie w każdym roku korektę przeprowadza się w wysokości 1/5 odliczonego podatku, poczynając od roku, w którym zostały one oddane do użytkowania.
Kwota odpowiadająca zwiększeniu lub zmniejszeniu podatku naliczonego będącemu konsekwencją rocznej korekty VAT za dany rok podatkowy w podatku dochodowym znajduje odbicie w przychodach lub kosztach w miesiącu złożenia przez podatnika deklaracji VAT z wykazaną korektą, czyli deklaracji za pierwszy okres rozliczeniowy kolejnego roku. W efekcie przedsiębiorcy rozliczający VAT miesięcznie, którzy rocznej korekty VAT za 2023 r. dokonają w deklaracji za styczeń 2024 r., składanej w lutym 2024 r., korektę tę w podatku dochodowym powinni uwzględnić w przychodach lub kosztach lutego 2024 r. Natomiast przedsiębiorcy opłacający VAT kwartalnie rocznej korekty VAT za 2023 r. dokonają w deklaracji za I kwartał 2024 r. składanej w kwietniu 2024 r. i również w tym miesiącu uwzględnią ją w przychodach lub kosztach podatkowych.
Albo przychód albo koszt
Następstwem przeprowadzenia rocznej korekty VAT jest zwiększenie lub zmniejszenie podatku naliczonego podlegającego odliczeniu. To natomiast znajduje swoje odzwierciedlenie w podstawie opodatkowania na gruncie podatku dochodowego.
Gdy w wyniku korekty dochodzi do zwiększenia kwoty podatku naliczonego, to – jak wynika z art. 14 ust. 2 pkt 7f ustawy o pdof (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.) i art. 12 ust. 1 pkt 4g ustawy o pdop (Dz. U. z 2023 r. poz. 2805) – kwota podatku:
- nieuwzględniona w wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji lub
- dotycząca innych niż wskazanych wcześniej rzeczy lub praw niebędących środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi,
- w tej części, w jakiej dokonano korekty powodującej zwiększenie odliczonego podatku naliczonego zgodnie z przepisami ustawy o VAT,
stanowi przychód podatkowy.
Jeżeli jednak rezultatem korekty jest zmniejszenie kwoty odliczonego podatku naliczonego, to zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. c) ustawy o pdof i art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. c) ustawy o pdop, przedsiębiorca o wartość korekty zwiększa firmowe koszty podatkowe.
Źródło: www.gofin.pl
