Wyznaczenie dnia wolnego w zamian za święto przypadające w sobotę
Przepis art. 130 § 2 kp stanowi, że każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin.
Jakie będą skutki takiego unormowania, jeżeli święto przypada w sobotę, która jest dniem wolnym z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy?
Pracodawca stosujący standardowe rozwiązania w zakresie rozkładów czasu pracy, czyli z dniami wolnymi z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy występującymi w soboty, jest obowiązany do wyznaczenia dodatkowego dnia wolnego od pracy w trakcie okresu rozliczeniowego obejmującego święto przypadające w sobotę.
Przykład 1.
Pracownica jest zatrudniona w ramach typowego systemu organizacji czasu pracy, przewidującego obowiązek wykonywania pracy od poniedziałku do piątku. Sobota jest zatem dniem wolnym od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. Przyjęty okres rozliczeniowy obejmuje 4 miesiące. W jedną z sobót przypadło święto uznane za dzień ustawowo wolny od pracy w rozumieniu przepisów Ustawy z dnia 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy. Oznacza to, że pracodawca jest obowiązany wyznaczyć inny dzień wolny od pracy w 4-miesięcznym okresie rozliczeniowym, w ramach którego wystąpiło święto w sobotę.
Należy pamiętać, że choć w większości przypadków to sobota będzie dniem wolnym od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia, to przepisy kp nie zabraniają wyznaczenia innego dnia, np. poniedziałku. Wówczas przedstawione powyżej zasady ulegną korekcie. Święto przypadające w sobotę nie spowoduje w takiej sytuacji konieczności wyznaczenia innego dnia wolnego, pracownik nie będzie bowiem musiał pracować w sobotę.
Wpływ choroby pracownika w dniu wolnym od pracy wyznaczonym w zamian za święto przypadające w sobotę
W praktyce możemy się spotkać z różnymi sytuacjami, które potencjalnie komplikują procedury dotyczące rozliczania czasu pracy. Jednym z takich przypadków może być niedyspozycja zdrowotna pracownika w dniu, który pracodawca wyznaczył jako dzień za święto przypadające w sobotę.
Czy we wskazanych okolicznościach istnieje po stronie pracodawcy obowiązek udzielenia dnia wolnego od pracy, czy znajdziemy w unormowaniach kp postanowienia, które jednoznacznie rozstrzygają tę kwestię?
Przykład 2.
W ramach 3-miesięcznego okresu rozliczeniowego 1 dzień świąteczny ustawowo wolny od pracy przypada w sobotę, która jest jednocześnie dniem wolnym z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. W związku z takim układem kalendarzowym pracodawca wyznaczył — w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym — inny dzień wolny od pracy w zamian za święto w sobotę. W tym ustalonym przez pracodawcę dniu pracownik był jednak chory i przebywał na zwolnieniu lekarskim. Czy w takiej sytuacji pracodawca jest obowiązany do udzielenia mu kolejnego dnia wolnego od pracy?
Należy podkreślić, że żaden konkretny przepis kp nie reguluje tego szczególnego przypadku, natomiast mają tutaj zastosowanie ogólne zasady postępowania przy ustalaniu obowiązującego pracownika wymiaru czasu pracy.
Jeżeli pracodawca wyznaczył inny dzień wolny za święto przypadające w sobotę i w tym dniu pracownik korzystał ze zwolnienia lekarskiego w związku z orzeczoną niezdolnością do wykonywania pracy, to pracodawca nie ma obowiązku udzielenia z tego tytułu kolejnego dnia wolnego od pracy.
Regulacje kodeksowe nie nakładają na pracodawcę obowiązku wyznaczenia innego dnia wolnego w opisanych okolicznościach. W świetle przepisów o ustalaniu wymiaru czasu pracy przyjmuje się bowiem, że dzień wolny za święto przypadające w sobotę został już skonsumowany przez pracownika (pracownik nie wykonywał pracy tego dnia).
Przykład 3.
Pracownik pracuje w ramach standardowego rozkładu czasu pracy przewidującego dni robocze od poniedziałku do piątku w 4-miesięcznym okresie rozliczeniowym. W sobotę wystąpiło święto ustawowo wolne od pracy. W takiej sytuacji pracodawca jest obowiązany do wyznaczenia innego dnia wolnego od pracy w ramach okresu rozliczeniowego, w którym wystąpiło święto w sobotę. Okazało się jednak, że w wyznaczonym przez pracodawcę dniu wolnym pracownik był chory (korzystał ze zwolnienia lekarskiego). Po powrocie pracownika z chorobowego pracodawca nie udzielił mu kolejnego dnia wolnego. Czy działanie pracodawcy było prawidłowe? W kontekście przedstawionych wcześniej wyjaśnień działanie pracodawcy należy uznać za słuszne i uzasadnione w świetle przepisów prawa pracy dotyczących ustalania i rozliczania czasu pracy.
Dzień wolny za święto w sobotę a zwolnienie lekarskie — podsumowanie
Dzień wolny za święto w sobotę a zwolnienie lekarskie — jest to zagadnienie, które może sprawić nieco problemów przy rozliczaniu czasu pracy pracownika. Jak niedyspozycja zdrowotna pracownika w dniu, który pracodawca wyznaczył jako dzień za święto przypadające w sobotę, wpłynie na uprawnienia pracownika? W takim przypadku przyjmuje się, że dzień wolny za święto przypadające w sobotę został już skonsumowany przez pracownika. W konsekwencji takiego stanu prawnego przyjmuje się, że pracodawca nie ma obowiązku udzielenia z tego tytułu kolejnego dnia wolnego od pracy. Zarówno przepisy kodeksowe, jak i doktryna prawa pracy są w tym przypadku jednolite, przy czym nie przewidziano żadnych wyjątków od tej zasady.
