W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi VAT przysługuje prawo do odliczenia VAT. Przy czym ustawodawca w stosunku do wydatków związanych z pojazdami samochodowymi ustalił odrębne zasady odliczania podatku VAT. Mianowicie w niektórych przypadkach, aby podatnik mógł odliczać 100% VAT od wydatków związanych z samochodem, musi spełniać określone w przepisach wymagania.
Zasady odliczania VAT od samochodów
Zgodnie z art. 86a ust. 1 ustawy o VAT (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) od wszystkich wydatków związanych z pojazdami samochodowymi podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia 50% kwoty podatku naliczonego. W art. 86a ust. 2 ustawy o VAT wymieniono listę wydatków, do których stosuje się ograniczenie odliczenia VAT.
Natomiast odliczenie VAT w pełnej wysokości przysługuje w odniesieniu do wydatków m.in. związanych z pojazdami wykorzystywanymi przez podatnika wyłącznie do działalności gospodarczej (art. 86a ust. 3 ustawy o VAT). Za takie pojazdy uznaje się pojazd w przypadku, gdy:
1) sposób jego wykorzystywania przez podatnika, zwłaszcza na określonych przez podatnika zasadach jego używania, dodatkowo potwierdzony prowadzoną ewidencją przebiegu pojazdu, wyklucza jego użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub
2) konstrukcja tego pojazdu wyklucza jego użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub powoduje, że użycie pojazdu do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest nieistotne (patrz ramka).
Spełnienie wymagań dla pojazdów wymienionych w art. 86a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o VAT stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację, oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu zawierającego odpowiednią adnotację o spełnieniu tych wymagań (art. 86a ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT).
Badanie techniczne i wpisu w dowodzie rejestracyjnym
Organy podatkowe w wydawanych interpretacjach na temat prawa do pełnego odliczenia VAT od wydatków związanych z pojazdem samochodowym (mającym jeden rząd siedzeń i oddzielone miejsce na ładunek), w przypadku którego ustawodawca określił konieczność spełnienia ustawowych wymagań konstrukcyjnych, uznają, że warunkiem dokonania takiego odliczenia jest posiadanie przez pojazd zaświadczenia wydanego przez okręgową stację kontroli pojazdów, po przeprowadzeniu dodatkowego badania technicznego. Jednocześnie spełnienie tych wymagań powinno wynikać z dowodu rejestracyjnego, zawierającego właściwą adnotację.
Zdaniem organów spełnienie tych warunków staje się obowiązkiem podatnika w sytuacji, gdy chce on dokonać pełnego odliczenia VAT od wydatków związanych z tymi samochodami. Przykładowo Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 22 maja 2024 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.186.2024.1.AA, uznał, że jeżeli podatnik chce skorzystać z pełnego odliczenia VAT, powinien być w posiadaniu stosownych dokumentów (zaświadczenia i adnotacji w dowodzie rejestracyjnym), które to prawo do odliczenia potwierdzają. Zdaniem organu brak odpowiednich adnotacji w dowodach rejestracyjnych, potwierdzających wykonanie dodatkowego badania technicznego, brak prowadzonej dla tego pojazdu ewidencji przebiegu pojazdu oraz brak złożenia informacji VAT-26 powoduje, że podatnik nie ma prawa do odliczenia 100%, a jedynie 50% kwoty VAT od wydatków z tytułu użytkowania tych pojazdów.
Podobne stanowisko przedstawił Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 1 lutego 2024 r., nr 0113-KDIPT1-3.4012.730.2023.3.OS. Jego zdaniem przeprowadzenie dodatkowego badania technicznego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez stację i jego odnotowanie w dowodzie rejestracyjnym jest warunkiem, którego niedopełnienie lub spełnienie z opóźnieniem skutkuje utratą prawa do 100% odliczenia VAT od wykupu oraz wydatków eksploatacyjnych związanych z użytkowaniem przedmiotowego samochodu. W opinii organu do dnia, w którym został dokonany wpis do dowodu rejestracyjnego pojazdu o spełnieniu wymagań, podatnik nie miał prawa do odliczenia pełnych kwot podatku VAT od faktur związanych z wydatkami na ten samochód.
Należy podkreślić, że zaprezentowane stanowiska Dyrektora KIS zapadły już po korzystnym dla podatników wyroku NSA z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt I FSK 882/19. W wyroku tym NSA uznał, że w przypadku pojazdu samochodowego, którego cechy konstrukcyjne wykluczają jego użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, prawo do pełnego odliczenia VAT jest uzależnione jedynie od cech tego pojazdu, a nie od przeprowadzenia badania technicznego i uzyskania wpisu w dowodzie rejestracyjnym.
Stanowisko to zostało też potwierdzone w innych orzeczeniach sądów administracyjnych. Przykładowo NSA w wyroku z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt I FSK 1501/22, wskazał, że podatnik ma prawo do odliczenia 100% kwoty VAT od wydatków związanych z pojazdem samochodowym spełniającym wymagania przewidziane w art. 86a ust. 4 pkt 2 w związku z ust. 9 pkt 1 i pkt 2 ustawy o VAT, także za okres od dnia jego nabycia czy używania do dnia dokonania wynikającej z art. 86a ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym takiego pojazdu (po przeprowadzeniu dodatkowego badania technicznego, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez okręgową stację kontroli pojazdów), jeśli od dnia jego nabycia nie dokonywano w pojeździe żadnych zmian, w wyniku których przestałby on spełniać te wymagania (tzn. od początku posiadał i niezmiennie zachował właściwe mu cechy konstrukcyjne) oraz przez cały czas był wykorzystywany tylko w działalności gospodarczej do celów czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Warto dodać, że Dyrektor KIS po korzystnym dla podatnika wyroku NSA z dnia 16 maja 2025 r., sygn. akt I FSK 981/22, zmienił swoje stanowisko, co potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 29 października 2025 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.641.2021.11.WK. Stwierdził w niej, że przeprowadzenie dodatkowego badania technicznego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację i jego odnotowanie w dowodzie rejestracyjnym nie jest warunkiem, którego niedopełnienie lub spełnienie z opóźnieniem skutkuje utratą prawa do 100% odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z leasingiem oraz wydatków eksploatacyjnych związanych z użytkowaniem samochodów ciężarowych.
Także w najnowszym wyroku z dnia 14 lipca 2026 r., sygn. akt I FSK 2064/23, NSA potwierdził, że podatnik ma prawo do 100% odliczenia VAT od wydatków związanych z używaniem pojazdu samochodowego spełniającego określone przepisami cechy konstrukcyjne również za okres od dnia przyjęcia do używania do dnia dokonania badania technicznego i uzyskania odpowiedniego wpisu w dowodzie rejestracyjnym oraz gdy przez cały czas samochód był użytkowany tylko w działalności gospodarczej do celów czynności opodatkowanych VAT. W ocenie Sądu zasadne było stanowisko podatnika, że badanie techniczne samochodu potwierdza jedynie fakt, iż pojazd spełnia warunki, o których mowa w art. 86a ust. 9 ustawy o VAT, a potwierdzenie tych warunków jest kluczowe dla VAT, nie zaś formalne potwierdzenie w postaci wpisu w dowodzie rejestracyjnym.
Do pojazdów, których konstrukcja wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, zgodnie z art. 86a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o VAT, zalicza się:
- pojazdy samochodowe, inne niż samochody osobowe, mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą:
- klasyfikowane na podstawie przepisów o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van lub
- z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków.
- pojazdy samochodowe, inne niż samochody osobowe, które posiadają kabinę kierowcy z jednym rzędem siedzeń i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu.
