Podatnikami podatku od spadków i darowizn są osoby fizyczne. Podlega mu nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych, tytułem:

• dziedziczenia (spadku), zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego
• darowizny, polecenia darczyńcy
• zasiedzenia
• nieodpłatnego zniesienia współwłasności
• zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu
• nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Stawka powyższego podatku wynosi od 3 do 20%, w zależności od stopnia pokrewieństwa między obdarowanym a darczyńcą.

Wartość otrzymanego prezentu a kwota wolna od opodatkowania

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

  • 9637 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej,
  • 7276 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej,
  • 4902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

I grupa – małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie;

II grupa – zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych

III grupa – inni nabywcy.

Zwolnienie dla najbliższej rodziny

W przypadku otrzymania spadku/darowizny przekraczających wyżej wymienione wartości możliwe jest jeszcze skorzystanie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W oparciu o postanowienia tego przepisu, w razie gdy obdarowany i darczyńca są zaliczeni do I grupy podatkowej, zwalnia się od podatku nabycie przez nie własności rzeczy lub praw majątkowych, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli od dnia otrzymania darowizny bądź uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku .

Deklaracja dotycząca otrzymania spadku/darowizny

Jeśli nie jest możliwe skorzystanie ze zwolnienia od podatku z uwagi na wskazaną wyżej wartość przekazanych darowizn, wówczas należy złożyć formularz:

  1. SD-3, czyli zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych lub
  2. SD-Z2, czyli zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych – jeśli darczyńcą była osoba należąca do I grupy podatkowej.

W imieniu niepełnoletniego dziecka stosowną deklarację muszą podpisać rodzice (opiekunowie prawni). W pierwszym wypadku obdarowany ma na to miesiąc od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli od dnia otrzymania spadku/darowizny. W drugiej sytuacji zaś termin wynosi 6 miesięcy od tego dnia.

Ponadto, jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie.

Źródło: infor,pl, podatki.biz.pl, gofin.pl